Stosunek obwodów figur podobnych

Gdy figury są podobne w skali kk, każdy bok drugiej jest kk razy dłuższy od odpowiadającego mu boku pierwszej. Obwód to suma boków, więc też rośnie kk razy, a nie k2k^2 razy jak pole.

L2L1=k\frac{L_2}{L_1} = k

obwód drugiej figury

L2=k⋅L1L_2 = k \cdot L_1

skala, gdy znasz obwody

k=L2L1\displaystyle k = \frac{L_2}{L_1}

stosunek pól

P2P1=k2\displaystyle \frac{P_2}{P_1} = k^2
L1L_1 i L2L_2 to obwody dwóch figur podobnych, a kk to skala podobieństwa: stosunek długości odpowiadających sobie boków drugiej figury i pierwszej, k=a2/a1k = a_2 / a_1.

Dlaczego obwód rośnie tyle razy co boki?

Obwód to suma długości boków. Gdy każdy bok pomnożysz przez kk, suma też wzrośnie kk razy: ka+kb+kc=k(a+b+c)ka + kb + kc = k(a + b + c).

Pole zależy od dwóch wymiarów naraz, dlatego rośnie k2k^2 razy. Przy skali 2 obwód jest dwa razy dłuższy, a pole cztery razy większe.

Każdy bok dużego trójkąta składa się z dwóch boków małego (kropki zaznaczają podział), więc obwód jest dwa razy dłuższy. W środku mieszczą się za to cztery małe trójkąty.

Jak wyznaczyć boki figury podobnej z obwodu

Trójkąt ma boki 6 cm, 8 cm i 10 cm. Trójkąt do niego podobny ma obwód 60 cm. Oblicz długości boków drugiego trójkąta.

Dane 6, 8, 10;L2=606,\ 8,\ 10;\quad L_2 = 60 L1=24L_1 = 24 k=2,5k = 2{,}5 15, 20, 2515,\ 20,\ 25
  1. Policz obwód pierwszego trójkąta

    Dodaj długości trzech boków.

    1. L1=6+8+10=24L_1 = 6 + 8 + 10 = 24
    Pierwszy trójkąt: boki 6, 8 i 10. Jedna kratka to 1 cm.
  2. Wyznacz skalę z obwodów

    Stosunek obwodów jest równy skali. Dzielisz obwód drugiego trójkąta przez obwód pierwszego.

    1. k=L2L1=6024=2,5\displaystyle k = \frac{L_2}{L_1} = \frac{60}{24} = 2{,}5
  3. Pomnóż każdy bok przez skalę

    Każdy bok drugiego trójkąta jest 2,5 razy dłuższy od odpowiadającego mu boku pierwszego.

    1. 6⋅2,5=156 \cdot 2{,}5 = 15
    2. 8⋅2,5=208 \cdot 2{,}5 = 20
    3. 10⋅2,5=2510 \cdot 2{,}5 = 25
  4. Sprawdź wynik

    Boki muszą dać obwód 60:

    1. 15+20+25=6015 + 20 + 25 = 60

    Oba trójkąty są prostokątne, więc łatwo porównać też pola. Ich stosunek powinien być kwadratem skali, 2,52=6,252{,}5^2 = 6{,}25:

    1. P1=6⋅82=24\displaystyle P_1 = \frac{6 \cdot 8}{2} = 24
    2. P2=15⋅202=150\displaystyle P_2 = \frac{15 \cdot 20}{2} = 150
    3. 150:24=6,25150 : 24 = 6{,}25

    Odpowiedź: boki drugiego trójkąta mają 1515, 2020 i 25 cm25\ \text{cm}.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Obwód prostokąta powiększonego trzy razy

Dwa prostokąty są podobne w skali 3. Mniejszy ma obwód 20 cm. Oblicz obwód większego.

Przykład 2. Skala z obwodów

Dwa trójkąty podobne mają obwody 15 cm i 45 cm. Oblicz skalę podobieństwa.

Przykład 3. Obwód działki z mapy

Na mapie w skali 1 : 25 000 obwód działki ma 12 cm. Ile wynosi w rzeczywistości?

Przykład 4. Obwód i pole kwadratu podobnego

Kwadrat ma obwód 16 cm i pole 16 cm². Oblicz obwód i pole kwadratu podobnego w skali 2.

Przykład 5. Dwa okręgi

Okręgi mają promienie 3 cm i 5 cm. Ile razy dłuższy jest drugi okrąg i ile razy większe jest koło, które ogranicza?

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z obwodami figur podobnych.

Przypadki szczególne

Kilka figur jest zawsze podobnych do siebie, więc ich obwody porównujesz od razu.

Figury przystające k=1  ⇒  L2=L1\displaystyle k = 1 \;\Rightarrow\; L_2 = L_1
Figury tej samej wielkości mają równe obwody.
Okręgi L2L1=r2r1\displaystyle \frac{L_2}{L_1} = \frac{r_2}{r_1}
Każde dwa okręgi są podobne. Długość okręgu rośnie tyle razy co promień, jak w przykładzie 5.
Kwadraty i wielokąty foremne k=a2a1\displaystyle k = \frac{a_2}{a_1}
Każde dwa kwadraty są podobne, tak samo dwa wielokąty foremne o tej samej liczbie boków. Skalą jest stosunek ich boków.
Obwód a pole L2L1=k,P2P1=k2\displaystyle \frac{L_2}{L_1} = k,\quad \frac{P_2}{P_1} = k^2
Gdy znasz stosunek obwodów, stosunek pól to jego kwadrat. Obwody 2 : 3 oznaczają pola 4 : 9.

Gdzie jeszcze przydaje się ten wzór

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.