Przykład 1. Środkowa z dwóch podstaw
Trapez ma podstawy długości 11 cm i 4 cm. Oblicz długość jego środkowej.
-
Dodaj podstawy.
-
Podziel sumę przez 2. Wynik nie musi być liczbą całkowitą.
Odpowiedź: .
Środkowa trapezu łączy środki jego ramion. Jej długość to średnia podstaw: dodajesz obie podstawy i dzielisz przez 2. Pomnożona przez wysokość daje od razu pole trapezu.
pole trapezu przez środkową
podstawa, gdy znasz środkową
część środkowej między przekątnymi
Trapez ma dwie podstawy, czyli boki równoległe, i dwa ramiona. Środkowa to odcinek, który zaczyna się w połowie jednego ramienia i kończy w połowie drugiego. Biegnie równolegle do podstaw, dokładnie w połowie wysokości, więc dzieli trapez na dwa mniejsze trapezy o równych wysokościach.
Długość środkowej to średnia arytmetyczna podstaw. Jest zawsze dłuższa od krótszej podstawy i krótsza od dłuższej, a od każdej z nich różni się o tyle samo. Skąd w tym wzorze dzielenie przez 2, zobaczysz w kroku 3.
Trapez ma podstawy długości 14 cm i 6 cm, a jego wysokość wynosi 6 cm. Policzymy długość środkowej, a potem pole trapezu, bo w zadaniach te dwie rzeczy często idą w parze.
Podstawy to boki równoległe: dłuższa i krótsza . Do samej środkowej wystarczą podstawy. Wysokość przyda się dopiero w kroku 4, przy polu.
Kolejność nie ma znaczenia. Ważne, żeby dodać dwie podstawy, a nie podstawę i ramię.
Dlaczego przez 2? Poprowadź przekątną z lewego dolnego wierzchołka. Dzieli ona trapez na dwa trójkąty, a środkową na dwa odcinki. Każdy z nich łączy środki dwóch boków jednego trójkąta, a taki odcinek ma zawsze połowę długości trzeciego boku.
Pole trapezu to środkowa razy wysokość. Daje ten sam wynik co zwykły wzór na pole trapezu, tylko połowę sumy podstaw masz już policzoną w kroku 3.
Środkowa musi leżeć między podstawami, a od każdej z nich różnić się o tyle samo:
Obie różnice są równe, więc środkowa jest dobrze policzona. Pole sprawdzisz zwykłym wzorem na pole trapezu:
Odpowiedź: środkowa ma długość , a pole trapezu wynosi .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Trapez ma podstawy długości 11 cm i 4 cm. Oblicz długość jego środkowej.
Dodaj podstawy.
Podziel sumę przez 2. Wynik nie musi być liczbą całkowitą.
Odpowiedź: .
Środkowa trapezu ma 9 cm, a jedna z podstaw ma 5 cm. Oblicz długość drugiej podstawy.
Pomnóż obie strony wzoru przez 2.
Wstaw dane.
Odejmij 5. Od środkowej trzeba odjąć dopiero po pomnożeniu jej przez 2, bo daje podstawę krótszą od środkowej.
Sprawdzenie: .
Odpowiedź: druga podstawa ma .
Podstawy trapezu są w stosunku 3 : 1, a jego środkowa ma 16 cm. Oblicz długości podstaw.
Oznacz krótszą podstawę przez , dłuższą przez i wstaw je do wzoru.
Uprość prawą stronę: .
Podziel obie strony przez 2.
Policz dłuższą podstawę.
Odpowiedź: podstawy mają i .
Pole trapezu wynosi 72 cm², a jego wysokość 8 cm. Oblicz długość środkowej.
Wstaw dane do wzoru . Podstaw nie musisz znać.
Podziel obie strony przez 8.
Odpowiedź: .
Trapez ma podstawy 14 cm i 6 cm. Jego przekątne przecinają środkową w dwóch punktach. Oblicz odległość między tymi punktami.
Policz środkową.
Od każdego końca środkowej do bliższej przekątnej jest , tak jak w kroku 3. Dwa takie odcinki mają razem .
Odejmij je od środkowej. Tyle samo daje wzór .
Odpowiedź: punkty są odległe o .
Unikaj ich w każdym zadaniu ze środkową trapezu.
Gdy jedna z podstaw się zmienia, wzór na środkową przechodzi we wzory z innych figur.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.