Pole wielokąta foremnego

Wielokąt foremny o nn bokach dzieli się na nn takich samych trójkątów ze wspólnym wierzchołkiem w środku. Jego pole to pole jednego trójkąta razy nn.

P=12⋅n⋅a⋅rP = \frac{1}{2} \cdot n \cdot a \cdot r

przez obwód

P=12⋅L⋅r\displaystyle P = \frac{1}{2} \cdot L \cdot r

z samego boku

P=na24tg⁡180∘n\displaystyle P = \frac{n a^2}{4 \operatorname{tg} \frac{180^\circ}{n}}

z promienia okręgu opisanego

P=12nR2sin⁡360∘n\displaystyle P = \frac{1}{2} n R^2 \sin \frac{360^\circ}{n}
nn to liczba boków, aa długość boku, rr promień okręgu wpisanego (odległość środka od boku, nazywana też apotemą), RR promień okręgu opisanego (odległość środka od wierzchołka), a L=n⋅aL = n \cdot a obwód.

Skąd się bierze wzór na pole wielokąta foremnego?

Połącz środek wielokąta foremnego z jego wierzchołkami. Powstanie nn takich samych trójkątów równoramiennych. Podstawą każdego jest bok aa, a wysokością odcinek ze środka prostopadły do boku, czyli promień rr okręgu wpisanego.

Jeden trójkąt ma pole a⋅r/2a \cdot r / 2, więc wszystkie razem n⋅a⋅r/2n \cdot a \cdot r / 2. Iloczyn n⋅an \cdot a to obwód, stąd druga postać wzoru: połowa obwodu razy rr.

Pięć trójkątów ze wspólnym wierzchołkiem w środku. W zaznaczonym trójkącie podstawą jest bok aa, a wysokością promień rr.

Jak obliczyć pole wielokąta foremnego krok po kroku

Sześciokąt foremny ma bok długości 6 cm. Oblicz jego pole. Promienia okręgu wpisanego nie podano, więc trzeba go najpierw wyznaczyć.

Dane n=6, a=6 cmn = 6,\ a = 6\ \text{cm} r=33r = 3\sqrt{3} P△=93P_\triangle = 9\sqrt{3} P=543P = 54\sqrt{3}
  1. Podziel wielokąt na trójkąty ze środka

    Odcinki ze środka do wierzchołków dzielą sześciokąt na 6 trójkątów. Kąt każdego z nich przy środku to 360∘:6=60∘360^\circ : 6 = 60^\circ, a dwa pozostałe kąty są równe, więc też mają po 60°. Trójkąty są równoboczne, więc R=a=6R = a = 6.

    Dolny trójkąt jest równoboczny o boku 6. Jego wysokość rr to promień okręgu wpisanego w sześciokąt.
  2. Wyznacz promień okręgu wpisanego

    Promień rr to wysokość trójkąta równobocznego o boku 6.

    1. r=a32=632\displaystyle r = \frac{a\sqrt{3}}{2} = \frac{6\sqrt{3}}{2}
    2. r=33r = 3\sqrt{3}
  3. Policz pole jednego trójkąta

    Podstawą jest bok sześciokąta, a wysokością promień rr.

    1. P△=12⋅a⋅r=12⋅6⋅33\displaystyle P_\triangle = \frac{1}{2} \cdot a \cdot r = \frac{1}{2} \cdot 6 \cdot 3\sqrt{3}
    2. P△=93P_\triangle = 9\sqrt{3}
  4. Pomnóż przez liczbę trójkątów

    Trójkątów jest tyle, ile boków.

    1. P=6⋅93P = 6 \cdot 9\sqrt{3}
    2. P=543≈93,5 cm2P = 54\sqrt{3} \approx 93{,}5\ \text{cm}^2
  5. Sprawdź wynik

    Ten sam wynik daje wzór z obwodem. Obwód sześciokąta to 6⋅6=366 \cdot 6 = 36:

    1. P=12⋅36⋅33=543\displaystyle P = \frac{1}{2} \cdot 36 \cdot 3\sqrt{3} = 54\sqrt{3}

    Dla sześciokąta jest też gotowy wzór: sześć trójkątów równobocznych o polu a23/4a^2\sqrt{3} / 4 każdy.

    1. P=6⋅3634=543\displaystyle P = 6 \cdot \frac{36\sqrt{3}}{4} = 54\sqrt{3}

    Odpowiedź: pole sześciokąta foremnego wynosi 543≈93,5 cm254\sqrt{3} \approx 93{,}5\ \text{cm}^2.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Pole z boku i promienia okręgu wpisanego

Ośmiokąt foremny ma bok 4 cm, a promień okręgu wpisanego w niego ma około 4,83 cm. Oblicz jego pole.

Przykład 2. Pięciokąt z samego boku

Oblicz pole pięciokąta foremnego o boku 10 cm.

Przykład 3. Znak stop

Znak „stop” ma kształt ośmiokąta foremnego o boku 12,5 cm. Oblicz jego pole.

Przykład 4. Promień okręgu wpisanego z pola

Sześciokąt foremny ma pole 1503150\sqrt{3} cm² i bok 10 cm. Oblicz promień okręgu wpisanego w ten sześciokąt.

Przykład 5. Kwadrat jako wielokąt foremny

Sprawdź wzór na kwadracie o boku 6 cm.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z polem wielokąta foremnego.

Przypadki szczególne

Dla najczęstszych wielokątów wzór przechodzi w krótsze, dobrze znane wzory.

Trójkąt równoboczny n=3  ⇒  P=a234\displaystyle n = 3 \;\Rightarrow\; P = \frac{a^2\sqrt{3}}{4}
Więcej na stronie o polu trójkąta równobocznego.
Kwadrat n=4  ⇒  P=a2\displaystyle n = 4 \;\Rightarrow\; P = a^2
Promień okręgu wpisanego to połowa boku, jak w przykładzie 5.
Sześciokąt foremny n=6  ⇒  P=3a232\displaystyle n = 6 \;\Rightarrow\; P = \frac{3a^2\sqrt{3}}{2}
Sześć trójkątów równobocznych o boku aa, jak w przykładzie krok po kroku.
Bardzo dużo boków n→∞  ⇒  P→πr2\displaystyle n \to \infty \;\Rightarrow\; P \to \pi r^2
Obwód zbliża się do długości okręgu 2πr2\pi r, więc połowa obwodu razy rr zbliża się do pola koła.

Gdzie jeszcze przydaje się ten wzór

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.