Wzór Herona na pole trójkąta

Wzór Herona daje pole trójkąta, gdy znasz tylko długości jego boków. Nie potrzebujesz wysokości ani kątów: liczysz półobwód, odejmujesz od niego każdy bok i wyciągasz pierwiastek z iloczynu.

P=s(s−a)(s−b)(s−c)P = \sqrt{s(s - a)(s - b)(s - c)}

półobwód trójkąta

s=a+b+c2\displaystyle s = \frac{a + b + c}{2}

trójkąt istnieje, gdy najdłuższy bok c spełnia

c<a+bc < a + b

wysokość na bok a, gdy znasz pole

h=2Pa\displaystyle h = \frac{2P}{a}
aa, bb i cc to długości boków trójkąta, a ss to półobwód, czyli połowa sumy boków. Wzór jest w tablicach maturalnych CKE.

Czym jest wzór Herona?

Trzy boki wyznaczają trójkąt jednoznacznie, więc wyznaczają też jego pole. Wzór Herona pozwala to pole policzyć wprost z boków. Pochodzi od Herona z Aleksandrii, greckiego matematyka i inżyniera z I wieku naszej ery.

Najwięcej daje wtedy, gdy wysokości nie da się łatwo wyznaczyć, na przykład w trójkącie różnobocznym. Gdy znasz bok i wysokość opuszczoną na ten bok, prościej użyć wzoru z podstawą i wysokością. Gdy znasz dwa boki i kąt między nimi, użyj wzoru z sinusem.

Jak obliczyć pole ze wzoru Herona krok po kroku

Trójkąt ma boki długości 13 cm, 14 cm i 15 cm. Policzymy jego pole od początku do końca. Na końcu sprawdzimy wynik innym wzorem, bo w tym trójkącie wysokość wychodzi akurat całkowita.

Zadanie a=13, b=14, c=15a = 13,\ b = 14,\ c = 15 s=21s = 21 P=84P = 84
  1. Wypisz boki i sprawdź, czy trójkąt istnieje

    Nie każde trzy liczby mogą być bokami trójkąta. Najdłuższy bok musi być krótszy od sumy dwóch pozostałych. Wystarczy sprawdzić ten jeden warunek, bo dla krótszych boków spełnia się on sam.

    Boki trójkąta w centymetrach
    aa bb cc
    1313 1414 1515

    c<a+bc < a + b Trójkąt istnieje

    Nasz trójkąt: 15<13+1415 < 13 + 14

    Wszystkie różnice s−as - a, s−bs - b, s−cs - c wyjdą dodatnie, więc pod pierwiastkiem stanie liczba dodatnia.

    Rozwiązanie krok po kroku: krok 2

    c=a+bc = a + b Odcinek zamiast trójkąta

    Trzy punkty leżą na jednej prostej. Wtedy s−c=0s - c = 0, więc wzór daje P=0P = 0.

    Więcej: trójkąt zdegenerowany

    c>a+bc > a + b Trójkąt nie istnieje

    Dwa krótsze boki nie sięgną do siebie. Różnica s−cs - c wychodzi ujemna, a pod pierwiastkiem stoi liczba ujemna.

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 4

  2. Oblicz półobwód

    Półobwód to połowa obwodu. Dodaj wszystkie trzy boki i podziel sumę przez 2.

    1. s=a+b+c2=13+14+152=422\displaystyle s = \frac{a + b + c}{2} = \frac{13 + 14 + 15}{2} = \frac{42}{2}
    2. s=21s = 21
  3. Odejmij każdy bok od półobwodu

    Półobwód jest dłuższy od każdego boku, więc wszystkie trzy różnice są dodatnie.

    1. s−a=21−13=8s - a = 21 - 13 = 8
    2. s−b=21−14=7s - b = 21 - 14 = 7
    3. s−c=21−15=6s - c = 21 - 15 = 6
  4. Pomnóż czynniki i wyciągnij pierwiastek

    Zanim zaczniesz mnożyć, rozłóż czynniki na liczby pierwsze. Od razu zobaczysz, że pod pierwiastkiem stoi kwadrat liczby całkowitej.

    1. P=21⋅8⋅7⋅6P = \sqrt{21 \cdot 8 \cdot 7 \cdot 6}
    2. P=(3⋅7)⋅23⋅7⋅(2⋅3)P = \sqrt{(3 \cdot 7) \cdot 2^3 \cdot 7 \cdot (2 \cdot 3)}
    3. P=24⋅32⋅72P = \sqrt{2^4 \cdot 3^2 \cdot 7^2}
    4. P=22⋅3⋅7P = 2^2 \cdot 3 \cdot 7
    5. P=84 cm2P = 84\ \text{cm}^2
  5. Sprawdź wynik

    Wysokość opuszczona na bok 14 dzieli go na odcinki 5 i 9. Powstają dwa trójkąty prostokątne o bokach 5, 12, 13 oraz 9, 12, 15, więc wysokość ma 12.

    Spodek wysokości dzieli bok 14 na odcinki 5 i 9. Jedna kratka to 1 cm.
    1. P=12⋅14⋅12=84\displaystyle P = \frac{1}{2} \cdot 14 \cdot 12 = 84

    Wzór na pole z podstawą i wysokością daje ten sam wynik, więc obliczenia są dobre.

    Odpowiedź: pole trójkąta wynosi P=84 cm2P = 84\ \text{cm}^2.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Trójkąt o bokach 3, 4 i 5

Oblicz pole trójkąta o bokach 3 cm, 4 cm i 5 cm.

Przykład 2. Trójkąt równoramienny

Trójkąt ma ramiona długości 5 cm i podstawę 6 cm. Oblicz jego pole.

Przykład 3. Wynik z pierwiastkiem

Oblicz pole trójkąta o bokach 4 cm, 5 cm i 7 cm. Wynik podaj w najprostszej postaci.

Przykład 4. Boki, z których nie zbudujesz trójkąta

Czy istnieje trójkąt o bokach 2 cm, 3 cm i 8 cm? Jeśli tak, oblicz jego pole.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu ze wzorem Herona.

Przypadki szczególne

Gdy boki się powtarzają albo trójkąt jest prostokątny, wzór Herona przechodzi w prostsze wzory.

Trójkąt równoboczny P=3a2⋅(a2)3=a234\displaystyle P = \sqrt{\frac{3a}{2} \cdot \left(\frac{a}{2}\right)^3} = \frac{a^2\sqrt{3}}{4}
Wszystkie boki mają długość aa, więc s=1,5as = 1{,}5a, a każda z trzech różnic to 0,5a0{,}5a. Po uproszczeniu wychodzi wzór na pole trójkąta równobocznego.
Trójkąt równoramienny P=c44a2−c2\displaystyle P = \frac{c}{4}\sqrt{4a^2 - c^2}
Przy ramionach aa i podstawie cc różnica s−as - a pojawia się dwa razy, jak w przykładzie 2. Dla ramion 5 i podstawy 6 wychodzi 1,5⋅64=121{,}5 \cdot \sqrt{64} = 12.
Trójkąt prostokątny P=12⋅a⋅b\displaystyle P = \frac{1}{2} \cdot a \cdot b
Wzór Herona daje ten sam wynik co połowa iloczynu przyprostokątnych, jak w przykładzie 1. Gdy wiesz, że trójkąt jest prostokątny, szybciej policzysz pole z przyprostokątnych.
Trójkąt zdegenerowany c=a+b  ⇒  P=0\displaystyle c = a + b \;\Rightarrow\; P = 0
Gdy najdłuższy bok jest równy sumie dwóch pozostałych, wszystkie trzy wierzchołki leżą na jednej prostej. Półobwód jest wtedy równy cc, różnica s−cs - c wynosi 0 i pole też.

Gdzie jeszcze przydaje się ten wzór

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.