Odcinek kołowy to część koła odcięta cięciwą. Jego pole liczysz w dwóch krokach: pole wycinka o tym samym kącie minus pole trójkąta, który tworzą dwa promienie i cięciwa.
P=360∘α⋅πr2−21r2sinα
kąt w radianach
P=21r2(α−sinα)
kąt prosty
P=4r2(π−2)
większy odcinek tego samego koła
Pduz˙y=πr2−P
r to promień, a α to kąt środkowy oparty na cięciwie. Pierwszy składnik wzoru to pole wycinka, drugi to pole trójkąta o bokach r, r i kącie α między nimi.
Skąd się bierze wzór na pole odcinka kołowego?
Cięciwa to odcinek łączący dwa punkty okręgu. Odcina ona od koła mniejszą część, ograniczoną cięciwą i łukiem. To jest odcinek kołowy.
Połącz końce cięciwy ze środkiem koła. Powstanie wycinek, który składa się z dwóch części: trójkąta pod cięciwą i odcinka nad nią. Pole odcinka to więc pole wycinka minus pole trójkąta. Trójkąt ma dwa boki r i kąt α między nimi, więc jego pole to r2sinα/2.
rα
Niebieski odcinek leży między cięciwą a łukiem. Razem z szarym trójkątem pod cięciwą tworzy wycinek o kącie α.
Jak obliczyć pole odcinka kołowego krok po kroku
Koło ma promień 6 cm. Cięciwa odcina od niego odcinek, któremu odpowiada kąt środkowy 60°. Oblicz pole tego odcinka.
Daner=6cm,α=60∘Pw=6πPt=93P≈3,26
Narysuj wycinek i trójkąt
Połącz końce cięciwy ze środkiem koła. Trójkąt ma dwa boki po 6 i kąt 60° między nimi. Kąty przy cięciwie są równe, więc każdy ma (180∘−60∘):2=60∘. Trójkąt jest równoboczny, a cięciwa też ma 6.
r=660∘6
Szary trójkąt jest równoboczny o boku 6. Odcinek kołowy to cienki niebieski pasek nad cięciwą.
Policz pole wycinka
Kąt 60° to szósta część kąta pełnego, więc wycinek to szósta część koła.
Pw=360∘60∘⋅π⋅62=61⋅36π
Pw=6π
Policz pole trójkąta
Trójkąt ma dwa boki r i kąt α między nimi, więc jego pole to połowa iloczynu boków razy sinus tego kąta.