Pole deltoidu

Pole deltoidu to połowa iloczynu jego przekątnych, tak samo jak w rombie. Różnica jest jedna: oś symetrii dzieli drugą przekątną na połowy, ale sama jest podzielona na dwie nierówne części.

P=d1⋅d22P = \frac{d_1 \cdot d_2}{2}

przekątna, gdy znasz pole

d2=2Pd1\displaystyle d_2 = \frac{2P}{d_1}

część osi z boku i drugiej przekątnej

p=a2−(d22)2\displaystyle p = \sqrt{a^2 - \left(\frac{d_2}{2}\right)^2}

pole z dwóch boków i kąta

P=a⋅b⋅sin⁡αP = a \cdot b \cdot \sin\alpha
d1d_1 to przekątna, która jest osią symetrii, a d2d_2 to druga przekątna. aa i bb to boki z dwóch par równych boków, pp to część osi między wierzchołkiem a punktem przecięcia przekątnych, a α\alpha to kąt między bokami aa i bb.

Czym jest deltoid?

Deltoid to czworokąt o dwóch parach sąsiednich boków równej długości: dwa boki aa schodzą się w jednym wierzchołku, a dwa boki bb w wierzchołku naprzeciwko. Kształtem przypomina latawiec. Przekątna, która łączy te dwa wierzchołki, jest osią symetrii d1d_1.

Przekątne deltoidu są prostopadłe, a oś symetrii dzieli drugą przekątną d2d_2 na połowy. Deltoid składa się więc z czterech trójkątów prostokątnych i zajmuje połowę prostokąta o bokach d1d_1 i d2d_2. Zobaczysz to na rysunku w kroku 5.

Kreski na bokach pokazują dwie pary równych boków. Oś symetrii d1d_1 przecina przekątną d2d_2 w połowie, ale sama jest podzielona na krótszy odcinek u góry i dłuższy u dołu.

Jak obliczyć pole deltoidu krok po kroku

Deltoid ma dwa boki długości 13 cm i dwa boki długości 15 cm. Przekątna, która nie jest jego osią symetrii, ma 24 cm. Obliczymy pole deltoidu. Osi nie podano, więc trzeba ją najpierw wyznaczyć.

Dane a=13, b=15, d2=24a = 13,\ b = 15,\ d_2 = 24 p=5, q=9p = 5,\ q = 9 d1=14d_1 = 14 P=168P = 168
  1. Ustal, która przekątna jest osią symetrii

    Oś symetrii łączy wierzchołek między dwoma bokami 13 z wierzchołkiem między dwoma bokami 15. Druga przekątna łączy pozostałe wierzchołki, te, w których bok 13 spotyka się z bokiem 15. To ją znasz.

    Dane deltoidu w centymetrach
    aa bb d2d_2
    1313 1515 2424
  2. Policz części osi z twierdzenia Pitagorasa

    Oś przecina drugą przekątną pod kątem prostym, w jej połowie, więc każda połówka ma 12. Po lewej stronie osi powstają dwa trójkąty prostokątne o wspólnej przyprostokątnej 12. Ich przeciwprostokątne to boki 13 i 15, a drugie przyprostokątne to części osi pp i qq.

    Górny trójkąt ma boki 12, pp i 13, dolny 12, qq i 15. Jedna kratka to 1 cm.
    1. p2=132−122=169−144=25p^2 = 13^2 - 12^2 = 169 - 144 = 25
    2. p=5p = 5
    3. q2=152−122=225−144=81q^2 = 15^2 - 12^2 = 225 - 144 = 81
    4. q=9q = 9
  3. Dodaj części osi

    Cała oś symetrii to suma obu części.

    1. d1=p+q=5+9=14d_1 = p + q = 5 + 9 = 14
  4. Pomnóż przekątne i podziel przez 2

    Długości są w centymetrach, więc pole wychodzi w centymetrach kwadratowych.

    1. P=d1⋅d22=14⋅242=3362\displaystyle P = \frac{d_1 \cdot d_2}{2} = \frac{14 \cdot 24}{2} = \frac{336}{2}
    2. P=168 cm2P = 168\ \text{cm}^2
  5. Sprawdź wynik

    Oś symetrii dzieli deltoid na dwa takie same trójkąty. Każdy ma podstawę d1=14d_1 = 14 i wysokość równą połowie drugiej przekątnej, czyli 12:

    1. 2⋅14⋅122=14⋅12=168\displaystyle 2 \cdot \frac{14 \cdot 12}{2} = 14 \cdot 12 = 168

    Wynik się zgadza. Możesz też wpisać deltoid w prostokąt 24 na 14. Prostokąt ma 336 kratek, a deltoid zajmuje dokładnie połowę.

    Przekątne dzielą prostokąt na cztery części, a każdy bok deltoidu przecina swoją część na pół. Jedna kratka to 1 cm².

    Odpowiedź: pole deltoidu wynosi P=168 cm2P = 168\ \text{cm}^2.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Pole z dwóch przekątnych

Deltoid ma przekątne długości 12 cm i 8 cm. Oblicz jego pole.

Przykład 2. Przekątna, gdy znasz pole

Pole deltoidu wynosi 60 m², a jedna z jego przekątnych ma 15 m. Oblicz długość drugiej przekątnej.

Przykład 3. Materiał na latawiec

Latawiec ma kształt deltoidu. Jego pionowa listwa ma 80 cm, a pozioma 50 cm. Listwy to przekątne latawca. Ile materiału potrzeba na jego pokrycie, jeśli pominiesz zakładki?

Przykład 4. Deltoid wklęsły

Grot strzałki ma kształt deltoidu wklęsłego. Jego oś symetrii ma 6 cm, a druga przekątna leży poza figurą i ma 8 cm. Wierzchołek wklęsły jest 2 cm od tej przekątnej. Oblicz pole grotu.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z polem deltoidu.

Przypadki szczególne

Wzór z przekątnymi działa w każdym z tych przypadków. Zmienia się tylko to, jak dzielą się przekątne.

Romb a=b  ⇒  P=d1⋅d22\displaystyle a = b \;\Rightarrow\; P = \frac{d_1 \cdot d_2}{2}
Gdy wszystkie cztery boki są równe, deltoid jest rombem. Wtedy obie przekątne dzielą się nawzajem na połowy.
Kwadrat d1=d2=d  ⇒  P=d22\displaystyle d_1 = d_2 = d \;\Rightarrow\; P = \frac{d^2}{2}
Romb o równych przekątnych to kwadrat. Tak wychodzi pole kwadratu z przekątnej.
Deltoid wklęsły P=d1⋅d22\displaystyle P = \frac{d_1 \cdot d_2}{2}
Jeden kąt jest większy od 180°, a druga przekątna leży poza figurą. Wzór się nie zmienia, co widać w przykładzie 4.

Gdzie jeszcze przydaje się ten wzór

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.