Przykład 1. Kąt wpisany z kąta środkowego
Kąt środkowy oparty na łuku ma . Oblicz kąt wpisany oparty na tym samym łuku.
-
Podziel kąt środkowy przez 2.
Odpowiedź: .
Kąt wpisany ma wierzchołek na okręgu, a kąt środkowy w jego środku. Gdy oba opierają się na tym samym łuku, kąt wpisany jest dokładnie dwa razy mniejszy.
kąty wpisane na tym samym łuku
kąt oparty na średnicy
wierzchołki po dwóch stronach cięciwy
Kąt wpisany ma wierzchołek na okręgu, a jego ramiona przecinają okrąg w dwóch innych punktach, więc są cięciwami. Między końcami ramion leży łuk, na którym kąt się opiera. Kąt środkowy oparty na tym samym łuku ma wierzchołek w środku okręgu, a jego ramiona to promienie.
Wierzchołek kąta wpisanego można przesuwać po okręgu. Dopóki zostaje po tej samej stronie cięciwy, kąt się nie zmienia, bo zawsze jest połową tego samego kąta środkowego.
Poprowadź średnicę z wierzchołka przez środek do punktu . Trójkąty i są równoramienne, bo dwa boki każdego z nich to promienie. W trójkącie kąty przy i są więc równe. Oznacz je .
Kąt jest kątem zewnętrznym trójkąta , a taki kąt równa się sumie dwóch kątów trójkąta, które do niego nie przylegają: . W trójkącie tak samo wychodzi .
Gdy środek okręgu leży poza kątem albo na jego ramieniu, rachunek jest podobny: kąty odejmuje się zamiast dodawać, a wynik jest ten sam.
Punkty , i leżą na okręgu o środku , przy czym leży na dłuższym z łuków . Kąt ma miarę . Oblicz miarę kąta .
Odcinki i to promienie, więc są równe. Trójkąt jest równoramienny, a kąty przy jego podstawie są równe.
Kąt to kąt środkowy oparty na krótszym łuku . Policz go z sumy kątów trójkąta .
Cięciwa dzieli okrąg na dwa łuki: krótszy o mierze i dłuższy o mierze . Kąt wpisany opiera się na tym łuku, na którym nie leży jego wierzchołek.
Nasz kąt:
Kąt opiera się na krótszym łuku, tym samym co kąt środkowy .
Rozwiązanie krok po kroku: krok 4
Kąt opiera się na dłuższym łuku , więc jest rozwarty.
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 4
Oba łuki to półokręgi, a kąt środkowy ma .
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 3
Kąty i opierają się na tym samym łuku, więc kąt wpisany jest połową kąta środkowego.
Odpowiedź: kąt ma miarę .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Kąt środkowy oparty na łuku ma . Oblicz kąt wpisany oparty na tym samym łuku.
Podziel kąt środkowy przez 2.
Odpowiedź: .
Kąt wpisany oparty na łuku ma . Oblicz kąt środkowy oparty na tym samym łuku.
Kąt środkowy jest dwa razy większy od wpisanego.
Odpowiedź: .
Punkt leży na okręgu o średnicy . Wiadomo, że i . Oblicz .
Kąt opiera się na półokręgu.
Trójkąt jest prostokątny, a to przeciwprostokątna: użyj twierdzenia Pitagorasa.
Wyciągnij pierwiastek.
Odpowiedź: .
Kąt środkowy ma . Punkt leży na krótszym łuku . Oblicz kąt .
leży na krótszym łuku, więc kąt opiera się na dłuższym. Policz jego miarę.
Podziel łuk przez 2.
Ten sam wynik daje wzór .
Odpowiedź: .
Wierzchołki trójkąta dzielą okrąg opisany na trzy łuki, których miary są w stosunku . Oblicz kąty trójkąta.
Okrąg to równych części.
Policz miary łuków.
Każdy kąt trójkąta opiera się na łuku naprzeciw niego, więc jest jego połową.
Kąty sumują się do , bo łuki sumują się do .
Odpowiedź: , i .
Punkty , i leżą na okręgu. i są po tej samej stronie cięciwy , a po drugiej. Kąt ma . Oblicz kąty i .
Kąty po tej samej stronie cięciwy opierają się na tym samym łuku.
Kąty po dwóch stronach cięciwy dają razem .
Odpowiedź: , .
Unikaj ich w każdym zadaniu z kątem wpisanym.
Te sytuacje wracają w zadaniach maturalnych najczęściej.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.