Warunek współliniowości trzech punktów

Trzy punkty leżą na jednej prostej, gdy jedna suma policzona z ich współrzędnych jest równa zero. Rysunek może zmylić, a ten rachunek daje pewną odpowiedź.

x1(y2−y3)+x2(y3−y1)+x3(y1−y2)=0x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2) = 0

ze współczynników kierunkowych

y2−y1x2−x1=y3−y1x3−x1\displaystyle \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} = \frac{y_3 - y_1}{x_3 - x_1}

z wektorów boków

AB→∥AC→\overrightarrow{AB} \parallel \overrightarrow{AC}

suma różna od zera

Punkty nie leżą na jednej prostej. Są wierzchołkami trójkąta o polu równym połowie wartości bezwzględnej sumy.

(x1,y1)(x_1, y_1), (x2,y2)(x_2, y_2) i (x3,y3)(x_3, y_3) to współrzędne punktów AA, BB i CC, w dowolnej kolejności.

Skąd się bierze ten warunek?

Suma z lewej strony pochodzi ze wzoru na pole trójkąta ze współrzędnych wierzchołków: pole to połowa jej wartości bezwzględnej. Gdy trzeci punkt leży na prostej przez dwa pierwsze, „trójkąt” spłaszcza się do odcinka i ma pole zero. Wtedy suma też jest zerem.

1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 x y
Punkt C(7,4)C(7, 4) leży na prostej ABAB, a punkt D(5,5)D(5, 5) nad nią. Punkty AA, BB, DD tworzą trójkąt.

Oznacz sumę literą WW i policz ją dla A(1,1)A(1, 1), B(3,2)B(3, 2) oraz każdego z tych punktów:

  1. WC=1⋅(2−4)+3⋅(4−1)W_C = 1 \cdot (2 - 4) + 3 \cdot (4 - 1)
  2. +7⋅(1−2)=−2+9−7=0\qquad + 7 \cdot (1 - 2) = -2 + 9 - 7 = 0
  3. WD=1⋅(2−5)+3⋅(5−1)W_D = 1 \cdot (2 - 5) + 3 \cdot (5 - 1)
  4. +5⋅(1−2)=−3+12−5=4\qquad + 5 \cdot (1 - 2) = -3 + 12 - 5 = 4

Dla CC wychodzi zero, więc AA, BB, CC leżą na jednej prostej. Dla DD wychodzi 4, a trójkąt ABDABD ma pole 12⋅4=2\frac{1}{2} \cdot 4 = 2.

Jak sprawdzić współliniowość punktów krok po kroku

Sprawdzimy, czy punkty A(−2,−1)A(-2, -1), B(1,1)B(1, 1) i C(7,5)C(7, 5) leżą na jednej prostej.

Dane A(−2, −1),  B(1, 1),  C(7, 5)A(-2,\, -1),\; B(1,\, 1),\; C(7,\, 5) W=0W = 0
  1. Wypisz współrzędne punktów

    Ponumeruj punkty w kolejności AA, BB, CC. Pierwszy indeks należy do AA, drugi do BB, trzeci do CC.

    Współrzędne punktów A, B i C
    x1x_1 y1y_1 x2x_2 y2y_2 x3x_3 y3y_3
    −2-2 −1-1 11 11 77 55
    −2 1 2 3 4 5 6 7 −1 1 2 3 4 5 x y
    Na rysunku CC wygląda, jakby leżał na prostej ABAB. Rysunek tego nie dowodzi, dlatego liczysz.
  2. Policz różnice w nawiasach

    W każdym nawiasie odejmujesz drugie współrzędne dwóch pozostałych punktów.

    1. y2−y3=1−5=−4y_2 - y_3 = 1 - 5 = -4
    2. y3−y1=5−(−1)=6y_3 - y_1 = 5 - (-1) = 6
    3. y1−y2=−1−1=−2y_1 - y_2 = -1 - 1 = -2
  3. Pomnóż i dodaj

    Każdy nawias pomnóż przez xx tego punktu, którego w nawiasie nie ma. Sumę oznacz literą WW.

    1. W=(−2)(−4)+1⋅6+7⋅(−2)W = (-2)(-4) + 1 \cdot 6 + 7 \cdot (-2)
    2. W=8+6−14=0W = 8 + 6 - 14 = 0

    W=0W = 0 Suma równa zero

    Nasze punkty: W=0W = 0

    Punkty leżą na jednej prostej. Trójkąt, który tworzą, ma pole zero.

    W≠0W \ne 0 Suma różna od zera

    Punkty nie leżą na jednej prostej, tylko tworzą trójkąt.

    P=12∣W∣P = \frac{1}{2}|W|

    Więcej: przykład 2

    C(x3, m)C(x_3,\, m) Szukasz współrzędnej

    W(m)=0W(m) = 0

    Wstaw współrzędne z niewiadomą, przyrównaj sumę do zera i rozwiąż równanie.

    Więcej: przykład 3

  4. Wyciągnij wniosek i sprawdź go

    Suma jest równa zero, więc punkty AA, BB, CC leżą na jednej prostej.

    Odpowiedź: tak, punkty AA, BB, CC leżą na jednej prostej.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Punkty współliniowe

Sprawdź, czy punkty A(1,2)A(1, 2), B(3,4)B(3, 4), C(5,6)C(5, 6) leżą na jednej prostej.

Przykład 2. Punkty, które tworzą trójkąt

Sprawdź, czy punkty K(1,1)K(1, 1), L(4,2)L(4, 2), M(2,4)M(2, 4) leżą na jednej prostej.

Przykład 3. Brakująca współrzędna

Dla jakiego kk punkty A(1,2)A(1, 2), B(3,5)B(3, 5), C(5,k)C(5, k) leżą na jednej prostej?

Przykład 4. Czy punkt leży na prostej AB?

Prosta przechodzi przez punkty A(1,2)A(1, 2) i B(7,10)B(7, 10). Sprawdź, czy leży na niej punkt P(10,14)P(10, 14).

Przykład 5. Ujemne współrzędne

Sprawdź, czy punkty A(−2,3)A(-2, 3), B(0,1)B(0, 1), C(4,−3)C(4, -3) leżą na jednej prostej.

Najczęstsze błędy

Jeden zły znak wystarczy, żeby zero przestało być zerem.

Przypadki szczególne

Tu wynik widać bez liczenia albo przydaje się właśnie ten wzór.

Prosta pionowa x1=x2=x3\displaystyle x_1 = x_2 = x_3
Punkty o tej samej pierwszej współrzędnej leżą na prostej pionowej. Współczynnika kierunkowego tu nie policzysz, bo w mianowniku wychodzi zero, a suma z warunku po prostu wynosi 0.
Prosta pozioma y1=y2=y3\displaystyle y_1 = y_2 = y_3
Wszystkie nawiasy są zerami, np. dla (1,5)(1, 5), (3,5)(3, 5), (7,5)(7, 5) na prostej y=5y = 5.
Dwa punkty takie same A=B  ⇒  W=0\displaystyle A = B \;\Rightarrow\; W = 0
Przez dwa punkty zawsze przechodzi prosta, więc trzy punkty, z których dwa się pokrywają, są współliniowe.
Wektory zamiast punktów AB→×AC→=0\displaystyle \overrightarrow{AB} \times \overrightarrow{AC} = 0
Punkty są współliniowe, gdy wektory AB→\overrightarrow{AB} i AC→\overrightarrow{AC} są równoległe. Ich iloczyn na krzyż to ta sama suma WW.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.