Równanie prostej przez dwa punkty

Przez dwa różne punkty przechodzi dokładnie jedna prosta. Ten wzór daje jej równanie od razu ze współrzędnych, bez liczenia osobno aa i bb. Wystarczy podstawić punkty i uporządkować wynik.

y−y1y2−y1=x−x1x2−x1\frac{y - y_1}{y_2 - y_1} = \frac{x - x_1}{x_2 - x_1}

bez ułamków, dla każdej prostej

(y−y1)(x2−x1)=(y2−y1)(x−x1)(y - y_1)(x_2 - x_1) = (y_2 - y_1)(x - x_1)

y1=y2y_1 = y_2 prosta pozioma

y=y1y = y_1

x1=x2x_1 = x_2 prosta pionowa

x=x1x = x_1
(x1,y1)(x_1, y_1) i (x2,y2)(x_2, y_2) to dwa różne punkty prostej, a (x,y)(x, y) to dowolny jej punkt. Wzór z ułamkami działa, gdy x1≠x2x_1 \neq x_2 i y1≠y2y_1 \neq y_2. Ten sam wzór jest w tablicach maturalnych CKE.

Skąd się bierze ten wzór?

Weź dowolny punkt (x,y)(x, y) prostej. Nachylenie między nim a punktem (x1,y1)(x_1, y_1) musi być takie samo jak między dwoma danymi punktami, bo to wciąż ta sama prosta. Zapisz oba współczynniki kierunkowe i przyrównaj je:

  1. y−y1x−x1=y2−y1x2−x1\displaystyle \frac{y - y_1}{x - x_1} = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1}

Po przestawieniu mianowników dostajesz wzór z tablic. Oba ułamki mówią to samo: punkt (x,y)(x, y) przesuwa się wzdłuż prostej w tych samych proporcjach co odcinek od pierwszego do drugiego punktu.

Jak wyznaczyć równanie prostej przez dwa punkty krok po kroku

Wyznaczymy równanie prostej przechodzącej przez punkty A(1,−2)A(1, -2) i B(3,2)B(3, 2) i doprowadzimy je do postaci y=ax+by = ax + b. Tych samych pięciu kroków użyjesz dla każdej pary punktów.

Dane A(1, −2),B(3, 2)A(1,\, -2),\quad B(3,\, 2) y+2=2(x−1)y + 2 = 2(x - 1) y=2x−4y = 2x - 4
  1. Wypisz współrzędne obu punktów

    Jeden punkt nazwij pierwszym, drugi drugim. Który jest który, nie ma znaczenia, ale potem trzymaj się tego wyboru do końca.

    Współrzędne punktów A i B
    x1x_1 y1y_1 x2x_2 y2y_2
    11 −2-2 33 22
  2. Sprawdź, czy wzór da się zastosować

    W mianownikach wzoru stoją różnice y2−y1y_2 - y_1 i x2−x1x_2 - x_1, a przez zero dzielić nie wolno. Gdy któraś współrzędna się powtarza, równanie odczytasz od razu. U nas 1≠31 \neq 3 i −2≠2-2 \neq 2, więc używamy wzoru. Dwa pozostałe przypadki pokazują przykłady 2 i 3 niżej na stronie.

    x1≠x2, y1≠y2x_1 \neq x_2,\ y_1 \neq y_2 Prosta ukośna

    Nasze punkty: 1≠3, −2≠21 \neq 3,\ -2 \neq 2

    Podstaw współrzędne do wzoru z ułamkami i uporządkuj równanie.

    Rozwiązanie krok po kroku: krok 3

    y1=y2y_1 = y_2 Prosta pozioma

    Oba punkty leżą na tej samej wysokości. Prosta jest pozioma:

    y=y1y = y_1

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 2

    x1=x2x_1 = x_2 Prosta pionowa

    Oba punkty leżą jeden nad drugim. Prosta jest pionowa i nie jest wykresem funkcji:

    x=x1x = x_1

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 3

  3. Podstaw współrzędne do wzoru

    Litery xx i yy bez indeksów zostają w równaniu, w miejsce reszty wpisujesz liczby. Ujemne współrzędne wstawiaj w nawiasie.

    1. y−(−2)2−(−2)=x−13−1\displaystyle \frac{y - (-2)}{2 - (-2)} = \frac{x - 1}{3 - 1}
    2. y+24=x−12\displaystyle \frac{y + 2}{4} = \frac{x - 1}{2}
  4. Pozbądź się ułamków

    Pomnóż obie strony przez 4, czyli najmniejszą wspólną wielokrotność mianowników. Po prawej stronie 4:2=24 : 2 = 2, więc nawias mnożysz przez 2.

    1. y+2=2(x−1)y + 2 = 2(x - 1)
  5. Wyznacz y i sprawdź wynik

    Wymnóż nawias i przenieś 2 na prawą stronę. Dostajesz postać kierunkową.

    1. y+2=2x−2y + 2 = 2x - 2
    2. y=2x−4y = 2x - 4

    Jeśli zadanie prosi o postać ogólną, przenieś wszystko na jedną stronę: 2x−y−4=02x - y - 4 = 0.

    −1 1 −3 −1 1 2 3 x y
    Prosta przechodzi przez oba punkty. Z AA do BB idziesz 2 kratki w prawo i 4 w górę, więc a=42=2a = \frac{4}{2} = 2, tak jak we wzorze.

    Odpowiedź: prosta przechodząca przez punkty A(1,−2)A(1, -2) i B(3,2)B(3, 2) ma równanie y=2x−4y = 2x - 4.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Prosta malejąca

Wyznacz równanie prostej przechodzącej przez punkty C(−2,3)C(-2, 3) i D(1,−3)D(1, -3).

Przykład 2. Prosta pozioma

Wyznacz równanie prostej przechodzącej przez punkty E(−3,4)E(-3, 4) i F(5,4)F(5, 4).

Przykład 3. Prosta pionowa

Wyznacz równanie prostej przechodzącej przez punkty G(2,−1)G(2, -1) i H(2,6)H(2, 6).

Przykład 4. Czy trzy punkty leżą na jednej prostej

Sprawdź, czy punkty K(1,1)K(1, 1), L(4,3)L(4, 3) i M(7,5)M(7, 5) leżą na jednej prostej.

Przykład 5. Od razu postać ogólna

Wyznacz równanie ogólne prostej przechodzącej przez punkty P(2,5)P(2, 5) i R(6,1)R(6, 1).

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z prostą przez dwa punkty.

Przypadki szczególne

W tych sytuacjach równanie znajdziesz szybciej albo pewniej niż ze wzoru z ułamkami.

Wersja bez ułamków (y−y1)(x2−x1)=(y2−y1)(x−x1)\displaystyle (y - y_1)(x_2 - x_1) = (y_2 - y_1)(x - x_1)
Powstaje z mnożenia na krzyż i nie ma w niej dzielenia, więc działa dla każdej pary różnych punktów, także na prostej pionowej i poziomej.
Jeden punkt na osi OY (0,b)  ⇒  y=ax+b\displaystyle (0, b) \;\Rightarrow\; y = ax + b
Gdy jeden z punktów ma pierwszą współrzędną 0, jego druga współrzędna to od razu wyraz wolny bb. Wystarczy policzyć współczynnik kierunkowy.
Prosta przez początek układu (0,0)  ⇒  y=y2x2 x\displaystyle (0, 0) \;\Rightarrow\; y = \frac{y_2}{x_2}\, x
Gdy jednym z punktów jest (0,0)(0, 0), wyraz wolny jest równy zero i zostaje sam współczynnik kierunkowy.
Zamienione punkty A,B  →  B,A\displaystyle A, B \;\to\; B, A
Zamiana punktów miejscami zmienia znaki w obu ułamkach naraz, więc daje to samo równanie. Wybierz za pierwszy ten punkt, który da prostsze rachunki.

Gdzie jeszcze przydaje się ten wzór

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.