Pole trójkąta z wektorów

Dwa boki trójkąta wychodzące z jednego wierzchołka to dwa wektory. Z ich współrzędnych policzysz pole jednym mnożeniem na krzyż.

P=12∣u⃗×v⃗∣P = \frac{1}{2}|\vec{u} \times \vec{v}|

ze współrzędnych wektorów

P=12∣uxvy−uyvx∣P = \frac{1}{2}|u_x v_y - u_y v_x|

równoległobok na tych wektorach

P=∣uxvy−uyvx∣P = |u_x v_y - u_y v_x|

u⃗×v⃗=0\vec{u} \times \vec{v} = 0 wektory równoległe

Trójkąta nie ma, bo trzy punkty leżą na jednej prostej.

u⃗=[ux,uy]\vec{u} = [u_x, u_y] i v⃗=[vx,vy]\vec{v} = [v_x, v_y] to wektory dwóch boków wychodzących z jednego wierzchołka, np. AB→\overrightarrow{AB} i AC→\overrightarrow{AC}. Na płaszczyźnie u⃗×v⃗\vec{u} \times \vec{v} to liczba uxvy−uyvxu_x v_y - u_y v_x.

Skąd się bierze ten wzór?

Dwa wektory zaczepione w jednym punkcie wyznaczają równoległobok. Przekątna dzieli go na dwa równe trójkąty, więc trójkąt ma połowę jego pola.

Wektory u⃗=[4,1]\vec{u} = [4, 1] i v⃗=[1,3]\vec{v} = [1, 3] rozpinają równoległobok. Trójkąt to jego połowa, druga połowa jest zaznaczona linią przerywaną.

Pole równoległoboku rozpiętego na wektorach to wartość bezwzględna liczby uxvy−uyvxu_x v_y - u_y v_x. Dla wektorów z rysunku:

  1. u⃗×v⃗=4⋅3−1⋅1=11\vec{u} \times \vec{v} = 4 \cdot 3 - 1 \cdot 1 = 11
  2. P=12⋅11=112\displaystyle P = \frac{1}{2} \cdot 11 = \frac{11}{2}

Skąd ta liczba, widać po obrysowaniu trójkąta prostokątem i odjęciu trójkątów z rogów. Tak wyprowadzamy wzór na pole trójkąta ze współrzędnych wierzchołków, a w ostatnim kroku poniżej sprawdzisz w ten sposób wynik.

Znak wyniku zależy od kolejności wektorów: v⃗×u⃗=−(u⃗×v⃗)\vec{v} \times \vec{u} = -(\vec{u} \times \vec{v}). Pole nie może być ujemne, dlatego we wzorze stoi wartość bezwzględna.

Jak obliczyć pole trójkąta z wektorów krok po kroku

Obliczymy pole trójkąta o wierzchołkach A(−1,1)A(-1, 1), B(5,−1)B(5, -1) i C(2,4)C(2, 4).

Dane A(−1, 1),  B(5, −1),  C(2, 4)A(-1,\, 1),\; B(5,\, -1),\; C(2,\, 4) AB→=[6,−2],  AC→=[3,3]\overrightarrow{AB} = [6, -2],\; \overrightarrow{AC} = [3, 3] AB→×AC→=24\overrightarrow{AB} \times \overrightarrow{AC} = 24 P=12P = 12
  1. Wyznacz wektory z jednego wierzchołka

    Wybierz wierzchołek AA i policz współrzędne wektorów do dwóch pozostałych: koniec minus początek.

    1. AB→=[5−(−1),  −1−1]\overrightarrow{AB} = [5 - (-1),\; -1 - 1]
    2. =[6,−2]\qquad = [6, -2]
    3. AC→=[2−(−1),  4−1]\overrightarrow{AC} = [2 - (-1),\; 4 - 1]
    4. =[3,3]\qquad = [3, 3]
    Współrzędne wektorów AB i AC
    uxu_x uyu_y vxv_x vyv_y
    66 −2-2 33 33
    −2 −1 6 −2 −1 4 5 x y
    Oba wektory zaczynają się w AA. Wyznaczają trójkąt ABCABC, którego pole liczymy.
  2. Pomnóż współrzędne na krzyż

    Pierwsza współrzędna u⃗\vec{u} razy druga v⃗\vec{v}, minus druga u⃗\vec{u} razy pierwsza v⃗\vec{v}.

    1. AB→×AC→=6⋅3−(−2)⋅3\overrightarrow{AB} \times \overrightarrow{AC} = 6 \cdot 3 - (-2) \cdot 3
    2. AB→×AC→=18+6=24\overrightarrow{AB} \times \overrightarrow{AC} = 18 + 6 = 24

    u⃗×v⃗>0\vec{u} \times \vec{v} > 0 Wynik dodatni

    Nasz trójkąt: AB→×AC→=24\overrightarrow{AB} \times \overrightarrow{AC} = 24

    Wektor AC→\overrightarrow{AC} leży na lewo od AB→\overrightarrow{AB}, czyli obrót od pierwszego do drugiego idzie przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.

    u⃗×v⃗<0\vec{u} \times \vec{v} < 0 Wynik ujemny

    Drugi wektor leży na prawo od pierwszego. To nie błąd: wartość bezwzględna usunie minus.

    Więcej: przykład 2

    u⃗×v⃗=0\vec{u} \times \vec{v} = 0 Wynik zero

    P=0P = 0

    Wektory są równoległe, a trzy punkty leżą na jednej prostej.

    Więcej: przykład 4

  3. Weź połowę wartości bezwzględnej

    Liczba 24 to pole równoległoboku rozpiętego na AB→\overrightarrow{AB} i AC→\overrightarrow{AC}. Trójkąt ma połowę tego pola.

    1. P=12⋅∣24∣=12\displaystyle P = \frac{1}{2} \cdot |24| = 12
  4. Sprawdź wynik na kratkach

    Obrysuj trójkąt prostokątem o bokach wzdłuż kratek. Pole trójkąta to pole prostokąta bez trzech trójkątów prostokątnych w rogach.

    −2 6 −2 5 x y
    Prostokąt 6×56 \times 5 ma pole 30. W rogach zostają trójkąty o polach 6; 7,5 i 4,5.

    Odpowiedź: pole trójkąta ABCABC jest równe 12.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Trójkąt na danych wektorach

Oblicz pole trójkąta rozpiętego na wektorach u⃗=[5,2]\vec{u} = [5, 2] i v⃗=[1,3]\vec{v} = [1, 3].

Przykład 2. Ujemny wynik iloczynu

Oblicz pole trójkąta rozpiętego na wektorach p⃗=[2,4]\vec{p} = [2, 4] i q⃗=[3,1]\vec{q} = [3, 1].

Przykład 3. Trójkąt z trzech punktów

Oblicz pole trójkąta o wierzchołkach A(1,2)A(1, 2), B(4,3)B(4, 3), C(2,5)C(2, 5).

Przykład 4. Czy punkty leżą na jednej prostej?

Sprawdź, czy punkty A(1,1)A(1, 1), B(3,2)B(3, 2), C(7,4)C(7, 4) leżą na jednej prostej.

Przykład 5. Zadanie z parametrem

Trójkąt rozpięty na wektorach u⃗=[m,2]\vec{u} = [m, 2] i v⃗=[3,4]\vec{v} = [3, 4] ma pole 5. Wyznacz mm.

Najczęstsze błędy

Każdy z nich zmienia wynik, nawet gdy reszta rachunku jest dobra.

Przypadki szczególne

W tych sytuacjach wynik widać szybciej.

Wektory prostopadłe u⃗⊥v⃗  ⇒  P=12∣u⃗∣⋅∣v⃗∣\displaystyle \vec{u} \perp \vec{v} \;\Rightarrow\; P = \frac{1}{2}|\vec{u}| \cdot |\vec{v}|
Trójkąt jest prostokątny, a wektory to jego przyprostokątne. To zwykły wzór „połowa podstawy razy wysokość”.
Wektory wzdłuż osi [a,0]×[0,b]=ab\displaystyle [a, 0] \times [0, b] = ab
Wektor poziomy i pionowy dają P=12∣ab∣P = \frac{1}{2}|ab|. Na przykład [4,0][4, 0] i [0,3][0, 3] rozpinają trójkąt o polu 6.
Wektory równoległe u⃗∥v⃗  ⇒  u⃗×v⃗=0\displaystyle \vec{u} \parallel \vec{v} \;\Rightarrow\; \vec{u} \times \vec{v} = 0
Na przykład [2,4]×[1,2]=2⋅2−4⋅1=0[2, 4] \times [1, 2] = 2 \cdot 2 - 4 \cdot 1 = 0. Z tego korzysta warunek równoległości wektorów.
Zamiana kolejności v⃗×u⃗=−(u⃗×v⃗)\displaystyle \vec{v} \times \vec{u} = -(\vec{u} \times \vec{v})
Zmienia się tylko znak wyniku. Wartość bezwzględna jest ta sama, więc pole też.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.