Przykład 1. Dziesięć pierwszych liczb nieparzystych
Oblicz sumę .
-
Wyznacz liczbę składników z ostatniej liczby.
-
Podnieś ją do kwadratu.
Odpowiedź: suma wynosi 100.
Kolejne liczby nieparzyste, dodawane od 1, zawsze dają kwadrat liczby składników. Wystarczy ustalić, ile ich jest, i podnieść tę liczbę do kwadratu.
n-ta liczba nieparzysta
od 1 do 99
kolejne sumy
Dodaj pierwsze liczby nieparzyste po kolei i zapisuj sumy: , , , . Każda kolejna suma to następny kwadrat. Najłatwiej zobaczyć to na kratkach:
Żeby z kwadratu na zrobić kwadrat na , trzeba dołożyć kratek u góry, tyle samo z prawej i jedną w rogu. Razem , czyli kolejna liczba nieparzysta. Po warstwach masz kwadrat na . Taką warstwę starożytni Grecy nazywali gnomonem.
Ten sam wynik daje wzór na sumę ciągu arytmetycznego. Liczby nieparzyste tworzą ciąg o pierwszym wyrazie 1 i różnicy 2, a jego -ty wyraz to :
Policzymy sumę wszystkich liczb nieparzystych od 1 do 99. Dodawanie po kolei zajęłoby sporo czasu, a wzór daje wynik w dwóch linijkach.
Suma zaczyna się od 1, a kolejne liczby rosną co 2. Ostatnia liczba to 99:
Wzór działa tylko wtedy, gdy suma zaczyna się od 1. Tutaj ten warunek jest spełniony.
Ostatnia liczba jest -tą liczbą nieparzystą, więc przyrównaj ją do :
Podstaw do wzoru:
Nasza suma:
Wyznacz z ostatniej liczby i podnieś je do kwadratu.
Od sumy do ostatniej liczby odejmij sumę liczb nieparzystych mniejszych od pierwszej.
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 2
Suma jest kwadratem, więc liczba składników to jej pierwiastek.
Rozwiązanie krok po kroku: przykład 3
Odpowiedź: suma liczb nieparzystych od 1 do 99 wynosi 2500.
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz sumę .
Wyznacz liczbę składników z ostatniej liczby.
Podnieś ją do kwadratu.
Odpowiedź: suma wynosi 100.
Oblicz sumę liczb nieparzystych od 11 do 29.
Policz sumę od 1 do 29.
Policz sumę liczb, których nie chcesz: od 1 do 9.
Odejmij.
Sprawdzenie: liczb jest 10, czyli 5 par, a każda para daje . Razem .
Odpowiedź: suma wynosi 200.
Suma kilku kolejnych liczb nieparzystych, liczonych od 1, wynosi 169. Ile liczb dodano i jaka była ostatnia?
Przyrównaj wzór do sumy. Liczba składników jest dodatnia, więc bierzesz dodatni pierwiastek.
Policz ostatnią liczbę.
Odpowiedź: dodano 13 liczb, ostatnia to 25.
O ile suma liczb parzystych od 2 do 100 jest większa od sumy liczb nieparzystych od 1 do 99?
Policz sumę liczb parzystych wzorem dla .
Policz sumę liczb nieparzystych.
Odejmij.
Ten sam wynik bez liczenia: każda liczba parzysta jest o 1 większa od nieparzystej przed nią, a takich par jest 50.
Odpowiedź: suma liczb parzystych jest większa o 50.
Zapisz liczbę 15 jako różnicę kwadratów dwóch kolejnych liczb naturalnych.
Ustal, którą z kolei liczbą nieparzystą jest 15.
Suma do 15 minus suma do 13 to sama liczba 15.
Sprawdź.
Odpowiedź: .
Oblicz granicę ciągu .
Zastąp obie sumy wzorami i skróć .
Podziel licznik i mianownik przez . Ułamek dąży do zera.
Więcej o takich granicach na stronie o granicy ilorazu.
Odpowiedź: granica wynosi 1.
Unikaj ich w każdym zadaniu z sumą liczb nieparzystych.
Z tego samego wzoru wynika kilka innych, które często wracają w zadaniach.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.