Suma kątów w trójkącie

Kąty każdego trójkąta dają razem 180°. Z tego wzoru obliczysz brakujący kąt, a gdy kąty są podane w proporcji, ułożysz z niego równanie.

α+β+γ=180∘\alpha + \beta + \gamma = 180^\circ

trzeci kąt

γ=180∘−α−β\gamma = 180^\circ - \alpha - \beta

trójkąt prostokątny

α+β=90∘\alpha + \beta = 90^\circ

kąt zewnętrzny przy C

δ=α+β\delta = \alpha + \beta
α\alpha, β\beta i γ\gamma to kąty wewnętrzne trójkąta przy wierzchołkach AA, BB i CC. W radianach ta sama suma wynosi π\pi.

Dlaczego kąty trójkąta dają 180°?

Narysuj trójkąt ABCABC i poprowadź przez wierzchołek CC prostą równoległą do boku ABAB. Przy wierzchołku CC pod tą prostą leżą teraz trzy kąty, jeden obok drugiego.

Kąty w tym samym kolorze są równe. Przy wierzchołku CC kąty α\alpha, γ\gamma i β\beta wypełniają razem kąt półpełny.

Środkowy z nich to kąt γ\gamma trójkąta. Lewy jest równy α\alpha, bo razem z kątem przy AA tworzy parę kątów naprzemianległych: dwie proste równoległe przecina tu bok ACAC. Prawy jest z tego samego powodu równy β\beta, tylko prostą przecina bok BCBC.

Trzy kąty ułożone wzdłuż prostej tworzą kąt półpełny, więc:

  1. α+γ+β=180∘\alpha + \gamma + \beta = 180^\circ

Ten rysunek wygląda tak samo dla każdego trójkąta, więc wynik też się nie zmienia. Dotyczy on trójkątów na płaszczyźnie. Na powierzchni kuli boki trójkąta są łukami i suma kątów przekracza 180°.

Jak obliczyć kąty trójkąta krok po kroku

Miary kątów trójkąta są w stosunku 2:3:72 : 3 : 7. Oblicz te kąty i określ, czy trójkąt jest ostrokątny, prostokątny, czy rozwartokątny.

Dane α:β:γ=2:3:7\alpha : \beta : \gamma = 2 : 3 : 7 12x=180∘12x = 180^\circ x=15∘x = 15^\circ 30∘, 45∘, 105∘30^\circ,\ 45^\circ,\ 105^\circ
  1. Zapisz kąty za pomocą jednej niewiadomej

    Stosunek mówi, z ilu równych części składa się każdy kąt. Oznacz jedną część przez xx:

    1. α=2x,β=3x,γ=7x\alpha = 2x, \quad \beta = 3x, \quad \gamma = 7x
    Trójkąt narysowany w skali. Kąt 7x7x jest wyraźnie większy od kąta prostego.
  2. Ułóż równanie z sumy kątów

    Wstaw wyrażenia do wzoru α+β+γ=180∘\alpha + \beta + \gamma = 180^\circ i dodaj wyrazy z xx.

    1. 2x+3x+7x=180∘2x + 3x + 7x = 180^\circ
    2. 12x=180∘12x = 180^\circ
  3. Wyznacz x

    Podziel obie strony przez 12.

    1. x=180∘12=15∘\displaystyle x = \frac{180^\circ}{12} = 15^\circ
  4. Oblicz kąty i określ rodzaj trójkąta

    Pomnóż x=15∘x = 15^\circ przez liczbę części każdego kąta.

    1. α=2⋅15∘=30∘\alpha = 2 \cdot 15^\circ = 30^\circ
    2. β=3⋅15∘=45∘\beta = 3 \cdot 15^\circ = 45^\circ
    3. γ=7⋅15∘=105∘\gamma = 7 \cdot 15^\circ = 105^\circ

    O rodzaju trójkąta decyduje jego największy kąt. Na rysunkach to kąt γ\gamma przy górnym wierzchołku.

    γ<90∘\gamma < 90^\circ Trójkąt ostrokątny

    największy kąt ostry

    Skoro największy kąt jest ostry, ostre są wszystkie trzy.

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 1

    γ=90∘\gamma = 90^\circ Trójkąt prostokątny

    największy kąt prosty

    Dwa pozostałe kąty są ostre i dają razem 90°.

    Rozwiązanie krok po kroku: przykład 3

    γ>90∘\gamma > 90^\circ Trójkąt rozwartokątny

    Nasz trójkąt: γ=105∘\gamma = 105^\circ

    największy kąt rozwarty

    Dwa pozostałe kąty są ostre i dają razem mniej niż 90°.

    Rozwiązanie krok po kroku: od kroku 1

    Największy kąt ma 105°, więc trójkąt jest rozwartokątny.

  5. Sprawdź sumę i stosunek

    Kąty muszą dać razem 180° i zachować stosunek z treści zadania.

    1. 30∘+45∘+105∘=180∘30^\circ + 45^\circ + 105^\circ = 180^\circ
    2. 30:45:105=2:3:730 : 45 : 105 = 2 : 3 : 7
    Kąty 30°, 45° i 105° w skali. Wszystkie trzy wartości dzielą się przez 15, co daje z powrotem 2:3:72 : 3 : 7.

    Odpowiedź: kąty mają 30∘30^\circ, 45∘45^\circ i 105∘105^\circ, a trójkąt jest rozwartokątny.

Więcej przykładów

Spróbuj najpierw rozwiązać każde zadanie samodzielnie, a potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Trzeci kąt

W trójkącie ABCABC kąt α\alpha ma 50°, a kąt β\beta ma 70°. Oblicz kąt γ\gamma.

Przykład 2. Czy taki trójkąt istnieje?

Czy istnieje trójkąt o kątach 45°, 65° i 80°?

Przykład 3. Trójkąt prostokątny

Jeden z kątów ostrych trójkąta prostokątnego ma 35°. Oblicz drugi kąt ostry.

Przykład 4. Trójkąt równoramienny

W trójkącie równoramiennym kąt przy podstawie ma 40°. Oblicz kąt między ramionami.

Przykład 5. Kąty w radianach

Dwa kąty trójkąta mają miary π4\tfrac{\pi}{4} i π3\tfrac{\pi}{3}. Oblicz trzeci kąt.

Przykład 6. Kąt zewnętrzny

Kąt zewnętrzny trójkąta przy wierzchołku CC ma 130°, a kąt α\alpha ma 60°. Oblicz kąt β\beta.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu z kątami trójkąta.

Przypadki szczególne

Trójkąt równoboczny 3α=180∘ ⇒ α=60∘\displaystyle 3\alpha = 180^\circ \ \Rightarrow \ \alpha = 60^\circ
Wszystkie kąty są równe, więc każdy ma 60°.
Trójkąt prostokątny α+β=90∘\displaystyle \alpha + \beta = 90^\circ
Kąt prosty zostawia dwóm kątom ostrym razem 90°. Gdy znasz jeden z nich, drugi to jego dopełnienie do 90°.
Trójkąt równoramienny γ=180∘−2α\displaystyle \gamma = 180^\circ - 2\alpha
α\alpha to kąt przy podstawie, a γ\gamma to kąt między ramionami. Ze wzoru wynika też, że kąt przy podstawie jest zawsze ostry.
Kąt zewnętrzny δ=180∘−γ=α+β\displaystyle \delta = 180^\circ - \gamma = \alpha + \beta
Kąt zewnętrzny przy CC leży między bokiem trójkąta a przedłużeniem drugiego boku i dopełnia γ\gamma do 180°. Nie jest kątem trójkąta, więc nie wchodzi do sumy. Jest równy sumie dwóch kątów, które do niego nie przylegają, jak w przykładzie 6.
Kąty w radianach α+β+γ=π\displaystyle \alpha + \beta + \gamma = \pi
180° to π\pi radianów. Licz w jednej jednostce: zamień najpierw wszystkie kąty na stopnie albo wszystkie na radiany, jak w przykładzie 5.
Najwyżej jeden kąt prosty lub rozwarty γ≥90∘ ⇒ α+β≤90∘\displaystyle \gamma \geq 90^\circ \ \Rightarrow \ \alpha + \beta \leq 90^\circ
Gdy jeden kąt ma co najmniej 90°, na dwa pozostałe zostaje razem najwyżej 90°. Oba są więc ostre i każdy trójkąt ma co najmniej dwa kąty ostre.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.