Przykład 1. Różnica bez kalkulatora
Oblicz .
-
Kąty 72° i 18° dają razem 90°. Zapisz 72° jako różnicę i zastosuj wzór.
-
Odejmujesz od liczby ją samą.
Odpowiedź: .
Cosinus kąta to sinus kąta . Dwa kąty ostre trójkąta prostokątnego mają te same przyprostokątne, tylko zamienione rolami, więc cosinus jednego z nich jest sinusem drugiego.
w radianach
sinus kąta uzupełniającego
para kątów uzupełniających
W trójkącie prostokątnym kąt prosty zabiera ze , więc dwa kąty ostre dają razem . Gdy jeden z nich ma miarę , drugi ma .
Z definicji sinus kąta to przyprostokątna naprzeciw niego przez przeciwprostokątną, czyli . Cosinus kąta to przyprostokątna przy nim przez przeciwprostokątną. Przy leży ten sam bok .
Wstaw , a oba ilorazy dadzą wzór:
Ten sam rysunek daje też sinus kąta uzupełniającego, tylko dla drugiej przyprostokątnej. Poza trójkątem, dla dowolnego kąta, wzór wynika z okręgu jednostkowego: punkty kątów i są swoimi odbiciami względem prostej , więc pierwsza współrzędna jednego jest drugą współrzędną drugiego.
Oblicz bez kalkulatora sumę kwadratów cosinusów wszystkich kątów od do , czyli . Składników jest 89 i żadnego z nich nie znasz dokładnie, poza .
Szukaj kątów, które dają razem : pierwszy z ostatnim, drugi z przedostatnim i tak dalej aż do środka.
Kąty od do tworzą 44 pary z kątami od do . Kąt stoi w środku i uzupełnia sam siebie.
W każdej parze większy kąt zapisz jako minus mniejszy i zastosuj wzór. Kwadrat przechodzi bez zmian, bo zamieniasz samą liczbę na równą jej liczbę .
Tak samo i dalej aż do .
Każda para to teraz kwadrat cosinusa i kwadrat sinusa tego samego kąta. Z jedynki trygonometrycznej taka para daje 1.
Spróbuj najpierw rozwiązać każde zadanie samodzielnie, a potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz .
Kąty 72° i 18° dają razem 90°. Zapisz 72° jako różnicę i zastosuj wzór.
Odejmujesz od liczby ją samą.
Odpowiedź: .
Kąt jest rozwarty i . Oblicz .
Zamień cosinus kąta uzupełniającego na sinus. Wzór działa także dla kąta rozwartego.
Oblicz kwadrat sinusa z jedynki trygonometrycznej. Do kwadratu podnosisz licznik i mianownik.
Sinus kąta rozwartego jest dodatni, więc bierzesz pierwiastek bez minusa. Ujemny jest tylko cosinus.
Odpowiedź: .
W trójkącie prostokątnym kąty ostre mają miary i , a . Oblicz .
Kąty ostre trójkąta prostokątnego dają razem 90°.
Zastosuj wzór. Ani boków, ani jedynki tu nie potrzeba.
Odpowiedź: .
Rozwiąż równanie dla kąta ostrego .
Zamień lewą stronę na sinus.
Odczytaj kąt ostry z tablicy wartości.
Sprawdź wynik w równaniu wyjściowym.
Odpowiedź: .
Uprość wyrażenie .
Zamień cosinus kąta uzupełniającego na sinus i wymnóż.
Dodaj drugi składnik i skorzystaj z jedynki trygonometrycznej.
Odpowiedź: .
Wykaż, że dla kąta ostrego .
Zapisz tangens jako sinus przez cosinus tego samego kąta.
Zamień licznik wzorem na sinus kąta uzupełniającego, a mianownik wzorem z tej strony.
Cosinus przez sinus to cotangens.
Odpowiedź: .
Unikaj ich w każdym zadaniu z kątem uzupełniającym.
Wartości dla typowych kątów znajdziesz w tablicy wartości trygonometrycznych.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.