Przykład 1. Dwa sposoby
Oblicz na dwa sposoby.
-
Sposób 1: policz od środka.
-
Sposób 2: pomnóż stopnie i skróć z wykładnikiem.
Przy małych liczbach szybszy jest pierwszy sposób, przy dużych zwykle drugi.
Odpowiedź: .
Dwa pierwiastki jeden w drugim zamieniasz na jeden, a ich stopnie mnożysz: pierwiastek kwadratowy z sześciennego to pierwiastek szóstego stopnia. Nie dodajesz stopni, a mnożysz je.
zapis potęgowy
kolejność nie ma znaczenia
trzy pierwiastki
To pierwiastek, pod którym stoi inny pierwiastek, na przykład . Wzór pozwala zastąpić taką parę jednym pierwiastkiem: . Stopień nowego pierwiastka to iloczyn obu stopni, .
Zamiana przydaje się, gdy liczba pod pierwiastkiem jest potęgą. Wtedy jeden pierwiastek łatwo skrócić z wykładnikiem, a dwa pierwiastki wymagałyby dwóch rozkładów.
Zapisz oba pierwiastki jako potęgi o wykładniku ułamkowym. Wewnętrzny pierwiastek to , a zewnętrzny podnosi wynik do potęgi . Przy potęgowaniu potęgi wykładniki się mnożą.
Wykładniki ułamkowe mnożą się jak ułamki: jedna -ta z jednej -tej to jedna -ta. Dlatego stopnie mnożysz, a nie dodajesz. Mnożenie jest przemienne, więc kolejność pierwiastków nie ma znaczenia. Zobacz to na .
Obliczymy . Pod pierwiastkami stoi liczba 729, której rozkład na czynniki trzeba znaleźć, żeby skrócić pierwiastek z wykładnikiem. Tych samych pięciu kroków użyjesz w każdym takim zadaniu.
Pod pierwiastkiem kwadratowym nie może stać liczba ujemna. U nas liczba 729 jest dodatnia, więc wzór działa. Idziemy pierwszą ścieżką. Pozostałe dwie opisują kolumny obok.
Nasze równanie:
Pomnóż stopnie:
Rozwiązanie krok po kroku: krok 2
Pomnóż wszystkie stopnie:
Rozwiązanie: przykład 3
Pierwiastek parzysty z liczby ujemnej nie istnieje:
Więcej: przypadki szczególne
Stopnie to 2 i 3. Nowy pierwiastek ma stopień , a liczba pod nim się nie zmienia.
Szukamy takiej podstawy, której szósta potęga to 729. Sprawdź kolejno małe liczby: , . Dwójka daje za mało, a trójka trafia dokładnie.
Pierwiastek szóstego stopnia z szóstej potęgi daje podstawę. Pierwiastek i wykładnik się znoszą, jeśli mają ten sam stopień.
Wynik to 3.
Odpowiedź: .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz na dwa sposoby.
Sposób 1: policz od środka.
Sposób 2: pomnóż stopnie i skróć z wykładnikiem.
Przy małych liczbach szybszy jest pierwszy sposób, przy dużych zwykle drugi.
Odpowiedź: .
Zapisz jako jeden pierwiastek i jako potęgę.
Pomnóż stopnie.
Zapisz pierwiastek jako potęgę.
Odpowiedź: .
Uprość .
Pomnóż wszystkie trzy stopnie.
Zapisz liczbę jako potęgę.
Skróć ułamek w wykładniku.
Odpowiedź: .
Zapisz jako dwa zagnieżdżone pierwiastki.
Rozłóż stopień na czynniki.
Pierwszy rozkład: .
Drugi rozkład: .
Można też zamienić czynniki miejscami, bo kolejność pierwiastków nie ma znaczenia.
Odpowiedź: .
Oblicz .
Pomnóż stopnie: .
Zapisz 16 jako i skróć ułamek.
Sprawdzenie od środka: , a . Wartość przybliżona to .
Odpowiedź: .
Unikaj ich w każdym zadaniu z zagnieżdżonymi pierwiastkami.
Kilka sytuacji przewija się w zadaniach tak często, że warto znać ich wynik na pamięć.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.