Przykład 1. Sinus i cosinus w jednej funkcji
Oblicz pochodną funkcji .
-
Policz pochodną każdego składnika. Sinus daje cosinus, a stała zero.
-
Pochodna cosinusa ma minus.
-
Dwa minusy dają plus.
Odpowiedź: .
Pochodna sinusa to cosinus, bez żadnego minusa. Nachylenie stycznej do sinusoidy w dowolnym punkcie odczytasz z wartości cosinusa w tym samym punkcie.
ze współczynnikiem
liczba przy x
dla porównania: cosinus
Przyłóż styczne do sinusoidy w kilku punktach i zapisz ich nachylenia. W zerze wykres rośnie z nachyleniem 1, w osiąga szczyt i styczna jest pozioma, w opada z nachyleniem . Te liczby układają się w wykres cosinusa.
Rachunek z definicji pochodnej potwierdza to dla każdego . Rozwiń sinus sumy, wstaw go do ilorazu różnicowego i pogrupuj wyrazy:
Gdy dąży do zera, pierwszy ułamek dąży do 0, a drugi do 1. Zostaje . Obie granice są prawdziwe tylko wtedy, gdy kąt mierzysz w radianach, i stąd bierze się to założenie.
Policzymy pochodną funkcji i znajdziemy punkty z przedziału , w których styczna do jej wykresu jest pozioma.
Pochodną sumy liczysz wyraz po wyrazie. Liczba 2 przed sinusem jest współczynnikiem i zostanie przed pochodną.
Pod sinusem stoi samo , więc wystarczy podstawowy wzór. Sinus zmienia się w cosinus, a współczynnik zostaje.
Nasz składnik:
Podstawowy wzór, współczynnik przepisujesz.
Liczba spod sinusa wychodzi przed cosinus jako mnożnik.
Zobacz przykład 2
Cosinus tego samego wyrażenia razy pochodna wyrażenia.
Więcej: pochodna funkcji złożonej
Pochodna to 1. Wstaw obie pochodne na swoje miejsca.
Styczna jest pozioma tam, gdzie pochodna jest równa zeru. Cosinus jest równy w drugiej i trzeciej ćwiartce, więc w przedziale są dwa takie punkty.
Odpowiedź: , a styczna jest pozioma dla i .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz pochodną funkcji .
Policz pochodną każdego składnika. Sinus daje cosinus, a stała zero.
Pochodna cosinusa ma minus.
Dwa minusy dają plus.
Odpowiedź: .
Oblicz pochodną funkcji .
To funkcja złożona. Zostaw pod cosinusem i pomnóż przez pochodną .
Pochodna to 3.
Odpowiedź: .
Wyznacz równanie stycznej do wykresu funkcji w punkcie o odciętej .
Policz współrzędną punktu styczności.
Pochodna w punkcie to współczynnik kierunkowy stycznej.
Wstaw punkt i współczynnik do równania prostej.
Wymnóż nawias i policz przybliżenia: .
Odpowiedź: styczna ma równanie , czyli w przybliżeniu .
Oblicz pochodną funkcji .
Zapis oznacza kwadrat sinusa, a nie sinus z .
Najpierw pochodna kwadratu, potem pomnóż przez pochodną sinusa.
Skorzystaj ze wzoru na sinus podwojonego kąta.
Odpowiedź: .
Ciężarek na sprężynie wychyla się z położenia równowagi o centymetrów po sekundach. Oblicz jego prędkość w chwili .
Prędkość to pochodna położenia po czasie.
Wstaw .
W chwili ciężarek przechodzi przez położenie równowagi, bo . Porusza się wtedy najszybciej, a minus oznacza ruch w stronę ujemnych wychyleń.
Odpowiedź: prędkość wynosi cm/s.
Unikaj ich w każdym zadaniu z pochodną funkcji trygonometrycznej.
Te wzory wynikają z i z pochodnej funkcji złożonej.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.