Całka z funkcji 1/sin²x

Całka z 1sin⁡2x\tfrac{1}{\sin^2 x} to minus cotangens. Minus bierze się stąd, że cotangens maleje, więc jego pochodna jest ujemna.

∫1sin⁡2x dx=−ctg⁡x+C\int \frac{1}{\sin^2 x} \, dx = -\operatorname{ctg} x + C

sprawdzenie

(−ctg⁡x)′=1sin⁡2x(-\operatorname{ctg} x)' = \dfrac{1}{\sin^2 x}

ta sama funkcja

1sin⁡2x=1+ctg⁡2x\tfrac{1}{\sin^2 x} = 1 + \operatorname{ctg}^2 x

całka oznaczona

∫π/4π/2dxsin⁡2x=1\int_{\pi/4}^{\pi/2} \dfrac{dx}{\sin^2 x} = 1
Wzór działa tam, gdzie sin⁡x≠0\sin x \neq 0, czyli między kolejnymi asymptotami cotangensa. CC to stała całkowania. Gdy w argumencie stoi axax, wynik dzielisz przez aa.

Skąd się bierze minus cotangens?

Pochodna cotangensa to −1sin⁡2x-\tfrac{1}{\sin^2 x}: cotangens maleje na całej gałęzi. Funkcja podcałkowa 1sin⁡2x\tfrac{1}{\sin^2 x} jest dodatnia, więc pasuje do niej cotangens ze zmienionym znakiem.

1 −1 −4
Dolny wykres w każdym punkcie podaje nachylenie cotangensa: −1-1 w π2\tfrac{\pi}{2} i −4-4 blisko asymptot. To 1sin⁡2x\tfrac{1}{\sin^2 x} odbite pod oś, dlatego w wyniku stoi minus.

Pochodną cotangensa liczysz wzorem na iloraz i jedynką trygonometryczną:

  1. (cos⁡xsin⁡x)′=−sin⁡2x−cos⁡2xsin⁡2x=−1sin⁡2x\displaystyle \left(\frac{\cos x}{\sin x}\right)' = \frac{-\sin^2 x - \cos^2 x}{\sin^2 x} = -\frac{1}{\sin^2 x}

Jak liczyć całkę z 1/sin²x krok po kroku

Obliczymy całkę oznaczoną ∫π/6π/4ctg⁡2x dx\int_{\pi/6}^{\pi/4} \operatorname{ctg}^2 x \, dx. Na kwadrat cotangensa nie ma gotowego wzoru, ale da się go zapisać przez 1sin⁡2x\tfrac{1}{\sin^2 x}.

Zadanie ∫π/6π/4ctg⁡2x dx\int_{\pi/6}^{\pi/4} \operatorname{ctg}^2 x \, dx 1sin⁡2x−1\tfrac{1}{\sin^2 x} - 1 F(x)=−ctg⁡x−xF(x) = -\operatorname{ctg} x - x
  1. Zapisz ctg²x przez 1/sin²x

    Zamień cotangens na iloraz i użyj jedynki trygonometrycznej w liczniku. Ułamek rozpada się na dwa składniki.

    1. ctg⁡2x=cos⁡2xsin⁡2x=1−sin⁡2xsin⁡2x\displaystyle \operatorname{ctg}^2 x = \frac{\cos^2 x}{\sin^2 x} = \frac{1 - \sin^2 x}{\sin^2 x}
    2. ctg⁡2x=1sin⁡2x−1\displaystyle \operatorname{ctg}^2 x = \frac{1}{\sin^2 x} - 1

    1sin⁡2x\tfrac{1}{\sin^2 x} Sinus w mianowniku

    Nasza funkcja: 1sin⁡2x−1\tfrac{1}{\sin^2 x} - 1

    −ctg⁡x+C-\operatorname{ctg} x + C

    Wynik to cotangens z minusem.

    1cos⁡2x\tfrac{1}{\cos^2 x} Cosinus w mianowniku

    tg⁡x+C\operatorname{tg} x + C

    Przy cosinusie wynik to tangens, bez minusa.

    Więcej: całka z funkcji 1/cos²x

    1sin⁡2ax\tfrac{1}{\sin^2 ax} Argument ax

    −1actg⁡ax+C-\tfrac{1}{a}\operatorname{ctg} ax + C

    Argument zostaje, a wynik dzielisz przez aa.

    Więcej: przykład 4

  2. Całkuj składniki

    Pierwszy składnik daje minus cotangens, a całka z 11 to xx. W całce oznaczonej stała CC się skraca.

    1. ∫1sin⁡2x dx=−ctg⁡x\displaystyle \int \frac{1}{\sin^2 x} \, dx = -\operatorname{ctg} x
    2. ∫1 dx=x\int 1 \, dx = x
    3. F(x)=−ctg⁡x−xF(x) = -\operatorname{ctg} x - x
  3. Wstaw granice całkowania

    Przedział [π6, π4][\tfrac{\pi}{6},\, \tfrac{\pi}{4}] leży na jednej gałęzi cotangensa, więc możesz użyć twierdzenia Newtona-Leibniza. Pamiętaj, że ctg⁡π4=1\operatorname{ctg} \tfrac{\pi}{4} = 1 i ctg⁡π6=3\operatorname{ctg} \tfrac{\pi}{6} = \sqrt{3}.

    1. F(π4)=−1−π4\displaystyle F\left(\frac{\pi}{4}\right) = -1 - \frac{\pi}{4}
    2. F(π6)=−3−π6\displaystyle F\left(\frac{\pi}{6}\right) = -\sqrt{3} - \frac{\pi}{6}
    3. F(π4)−F(π6)\displaystyle F\left(\frac{\pi}{4}\right) - F\left(\frac{\pi}{6}\right)
    4. =3−1−π4+π6\displaystyle = \sqrt{3} - 1 - \frac{\pi}{4} + \frac{\pi}{6}
    5. =3−1−π12≈0,47\displaystyle = \sqrt{3} - 1 - \frac{\pi}{12} \approx 0{,}47
    Wykres y=ctg⁡2xy = \operatorname{ctg}^2 x z wyróżnioną częścią nad przedziałem [π6; π4][\tfrac{\pi}{6};\, \tfrac{\pi}{4}]. Funkcja opada od 3 do 1, a pole pod nią to około 0,47.

    Odpowiedź: ∫π/6π/4ctg⁡2x dx=3−1−π12\int_{\pi/6}^{\pi/4} \operatorname{ctg}^2 x \, dx = \sqrt{3} - 1 - \tfrac{\pi}{12}.

Więcej przykładów

Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.

Przykład 1. Wzór wprost

Oblicz całkę ∫1sin⁡2x dx\int \dfrac{1}{\sin^2 x} \, dx.

Przykład 2. Wyrażenie mieszane

Oblicz całkę ∫(2sin⁡2x+3cos⁡x)dx\int \left(\dfrac{2}{\sin^2 x} + 3\cos x\right) dx.

Przykład 3. Pole od π/4 do π/2

Oblicz całkę ∫π/4π/21sin⁡2x dx\int_{\pi/4}^{\pi/2} \dfrac{1}{\sin^2 x} \, dx.

Przykład 4. Argument 2x

Oblicz całkę ∫1sin⁡22x dx\int \dfrac{1}{\sin^2 2x} \, dx.

Przykład 5. Sinus i cosinus w mianowniku

Oblicz całkę ∫1sin⁡2xcos⁡2x dx\int \dfrac{1}{\sin^2 x \cos^2 x} \, dx.

Najczęstsze błędy

Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym w mianowniku stoi kwadrat sinusa.

Przypadki szczególne

Te odmiany spotkasz w zadaniach najczęściej.

Argument liniowy ∫dxsin⁡2(ax+b)=−1actg⁡(ax+b)+C\displaystyle \int \frac{dx}{\sin^2(ax + b)} = -\frac{1}{a}\operatorname{ctg}(ax + b) + C
Dla a≠0a \neq 0. Przesunięcie bb nie zmienia wzoru, dzielisz tylko przez aa.
Cotangens kwadrat ∫ctg⁡2x dx=−ctg⁡x−x+C\displaystyle \int \operatorname{ctg}^2 x \, dx = -\operatorname{ctg} x - x + C
Ten sam wynik co w przejściu krok po kroku, bo ctg⁡2x=1sin⁡2x−1\operatorname{ctg}^2 x = \tfrac{1}{\sin^2 x} - 1.
Inny zapis tej samej funkcji 1sin⁡2x=1+ctg⁡2x\displaystyle \frac{1}{\sin^2 x} = 1 + \operatorname{ctg}^2 x
Dlatego ∫(1+ctg⁡2x) dx\int (1 + \operatorname{ctg}^2 x) \, dx też daje −ctg⁡x+C-\operatorname{ctg} x + C.
Przedział symetryczny wokół π/2 ∫π/43π/4dxsin⁡2x=2\displaystyle \int_{\pi/4}^{3\pi/4} \frac{dx}{\sin^2 x} = 2
Wykres jest symetryczny względem prostej x=π2x = \tfrac{\pi}{2}, więc obie połowy mają pole 1, jak w przykładzie 3.

Powiązane wzory

Pytania i odpowiedzi

Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.

Twoje pytanie

Szukaj wzoru

Wpisz nazwę wzoru. Polskie znaki są opcjonalne. Strzałkami wybierzesz wynik, Enter go otworzy.