Przykład 1. Wzór wprost
Oblicz całkę .
-
Funkcja pierwotna to tangens.
Odpowiedź: .
Całka z to tangens. Wynika to wprost z pochodnej tangensa, a wzór przydaje się też do całki z .
sprawdzenie
tangens kwadrat
całka oznaczona
Szukasz funkcji, której nachylenie w każdym punkcie to . Tak zachowuje się tangens: jego pochodna to właśnie . Na rysunku górny wykres to funkcja pierwotna, a dolny to funkcja podcałkowa.
Pochodną tangensa liczysz wzorem na iloraz i jedynką trygonometryczną:
Obliczymy całkę oznaczoną . Na kwadrat tangensa nie ma gotowego wzoru, ale da się go zapisać przez .
Zamień tangens na iloraz i użyj jedynki trygonometrycznej w liczniku. Ułamek rozpada się na dwa składniki.
Nasza funkcja:
Wynik to tangens.
Przy sinusie wynik to cotangens, i to z minusem.
Więcej: całka z funkcji 1/sin²x
Argument zostaje, a wynik dzielisz przez .
Więcej: przykład 4
Pierwszy składnik daje tangens, a całka z to . W całce oznaczonej stała się skraca.
Przedział leży na jednej gałęzi tangensa, więc możesz użyć twierdzenia Newtona-Leibniza. Pamiętaj, że .
Odpowiedź: .
Najpierw rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem porównaj wynik z rozwiązaniem.
Oblicz całkę .
Funkcja pierwotna to tangens.
Odpowiedź: .
Oblicz całkę .
Całkuj każdy składnik osobno.
Uprość znaki.
Odpowiedź: .
Oblicz całkę .
Wstaw granice do tangensa.
Odpowiedź: .
Oblicz całkę .
Argument zostaje, a wynik dzielisz przez 3.
Sprawdź pochodną.
Odpowiedź: .
Oblicz całkę .
Wyciągnij stałą przed całkę.
Pamiętaj, że .
Odpowiedź: .
Unikaj ich w każdym zadaniu, w którym w mianowniku stoi kwadrat cosinusa.
Te odmiany spotkasz w zadaniach najczęściej.
Masz pytanie do tego wzoru albo przykładu? Zadaj je tutaj. Odpowiadają inni użytkownicy i redakcja.